Tagilo (pyramid) at upaw (kalbo)

TAGILO (PYRAMID) AT UPAW (KALBO)

dalawang salita sa palaisipan

habang nagsasagot nito'y natagpuan

tagilo at upaw, bago o luma man

ay dapat aralin, ito'y matutunan

taal bang salita sa'ting bayan ito

tiyak na ang upaw ay lokal sa kalbo

ngunit ang pyramid, tawag ay tagilo

ito ba'y salitang sadyang inimbento?

magkagayunpaman, mabuti't nabatid

bagong kaalaman ang sa krosword hatid

na sa panulaa'y ating magagamit

sagutan ang krosword, huwag kang sisirit

mayroon daw upaw na nagpapalahaw

na nasa tagilo, at uhaw na uhaw

bakit nasa loob? anong hinihiyaw?

ha? nagpasaklolo't di na makagalaw?

- gregoriovbituinjr.

12.16.2023

* palaisipan mula sa Pilipino Star Ngayon, 12.15.2023; 1 Pababa; at 23 Pahalang

* matatagpuan din ang kahulugan ng tagilo at upaw  sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 1202 at p. 1307, ayon sa pagkakasunod

Likis - pagsukat ng sirkumperensya

LIKIS - PAGSUKAT NG SIRKUMPERENSYA

naintriga ako sa tanong sa palaisipan

"pagsukat ng sirkumperensya", anong katugunan

di nagsirit, sinagot muna'y pababa't pahalang

hanggang lokal na salitang LIKIS ang natagpuan

LIKIS ang tawag sa pagsukat ng sirkumperensya

sirkumperensya nama'y LIKOS sa Waray talaga

LIKIS ang pagsukat ng LIKOS, mapapatango ka

sa palaisipan nati'y nahahasa tuwina

sa geometriya, ang LIKOS ang sukat ng bilog

pag binuksan at inunat, itinuwid ang hubog

o yaong perimetro, haba ng arko ng bilog

LIKIS at LIKOS, nalito ba't salita'y kaytayog?

LIKIS at LIKOS ay likas pala nating salita

salamat at natagpuan din ang ganyang kataga

na magagamit sa sipnayan, liknayan, pagtula

lalo na sa pagtataguyod ng sariling wika

- gregoriovbituinjr.

12.14.2023

* mula sa Krosword Puzzle Aklat 2, Tanong 8 Pababa, pahina 56

* mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 698

* sipnayan - math; liknayan - physics

Salakatâ

SALAKATÂ

kaysarap kasama ng salakatâ

sa kanila'y magagalak kang sadyâ

tila suliranin mo'y mawawalâ

masayahin sila't nakakatuwâ

di naman payaso ang iyong hanap

kundi katotong kasama sa hirap

at ginhawa, masayahing kausap

subalit salakatâ ay kay-ilap

marami kasing tuso't manloloko

ngingiti ngunit budol pala ito

misyong tangayin ang laksang pera mo

ah, di salakatâ ang ganyang tao

tila ba mundo mo'y biglang sasaya

kapag salakata'y naririyan na

tila ba siya'y malakas na pwersa

na naghahatid ng tuwa tuwina

di naman laging salapi ang hanap

kundi saya sa kabila ng hirap

katoto, di haragang mapagpanggap

nagpapasigla sa danas na saklap

- gregoriovbituinjr.

12.10.2023

* 16 Pababa - masayahing tao; sagot ay salakatâ; Krosword Puzzle, Aklat 1

* salakatâ (pang-uri) - palaging masaya at nakangiti; mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, pahina 1083

Words can also be a sword

"A pen is mightier than the sword." - ito'y palasak na kasabihan sa Ingles.

"Words are mightier than the sword." "Words can also be a sword." - ang sabi ko naman nang makita sa app na Word Connect na pareho lang ang mga letrang bumubuo sa words at sword.

WORDS CAN ALSO BE A SWORD

may kasabihan nga: "A pen is mightier than the sword."

ang naisip ko agad: "Words are mightier than the sword."

mula sa app na Word Connect ay aking natalisod

na pareho lang ang letra sa salitang words at sword

"Words can also be a sword," dito'y masasabi ko rin

dahil nakasusugat din ang salitang matalim;

pag nagtungayaw ka't nanira ng kapwa, malagim

kaya may salitang pag humiwa'y kaysakit man din

may salitang tagapagbungkal ng katotohanan

na maaaring armas laban sa katiwalian

may salita ring nananawagan ng katarungan

na talagang patama sa mapang-api't gahaman

madalas na mabisa ang ating pananalita

nakasusugat o nakahihilom yaring dila;

sa pag-uusap, dapat batid ang tamang kataga

salita'y sandata rin upang kamtin ang adhika

salamat sa Word Connect na madalas nilalaro

upang mga salita sa isang iglap mabuo;

"Words can also be a sword," ito'y aking napagtanto

kaya ingatan ang salitang ang kapara'y punglo

- gregoriovbituinjr.

12.08.2023

Gulag

GULAG

limang titik sa app ng Word Connect ay GULAG

pitong titik, LUGGAGE, inuna kong sagutin

di iyon tsamba, batid ko ano ang GULAG

kulungan iyon sa panahon ni Stalin

kung sa Nazi Germany, may concentration camp

na nagdulot ng kamatayan sa marami

kay Stalin, GULAG ang tawag sa labor camp

kulungan at kamatayang di mo masabi

kayraming mga inosente ang biktima

sa usaping pulitikal at emosyonal

kayraming ikinulong na nakikibaka

na namatay na lamang nang di makatagal

minsan, mabuting magbasa ng kasaysayan

nang sa palaisipan ay may maisagot

anong nangyari sa laksa-laksang digmaan

gunita ng gulag ay nakakakilabot

- gregoriovbituinjr.

12.04.2023