Halagap at linab

HALAGAP AT LINAB

malalalim o kaya'y lumà

ang mga gamit na salitâ

minsan di agad maunawà

pagkat sa diwa'y bagong sadyâ

ang tanong sa Sampú Pahalang:

Halagap ng sebo, di alam

Linab ang naging kasagutan

mabuti't akin nang nalaman

ang krosword nga'y ganyan madalas

may salitang kang makakatas

bago man o luma'y lalabas

na sa krosword unang nawatas

salamat sa krosword na ito

at may natutunan pang bago

na magagamit ko sa kwento

at tulang isinusulat ko

- gregoriovbituinjr.

01.29.2026

* krosword mulâ sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Enero 29, 2026, p.11

* kahulugan ng halagap at linab, mula sa Diksiyonaryong Adarna, pahina 287 at 530

Takbâ pala'y tampípi

TAKBÂ PALA'Y TAMPÍPI

muli'y aking nakasalubong

ang takbâ sa palaisipan

tampípi ang aking tinugon

na sa diwa'y di nalimutan

iyon ang maleta ni Lolo

kapag lumuwas ng Maynilà

sa kawayan ay yari ito

o kaya'y sa ratan nilikhâ

pag pinag-isipang maigi

luma man o lalawigan

babalik sa iyong mabuti

ang salitang di nalimutan

nagbabalik sa alaala

palaisipan yaong tulay

gunitâ nina Lolo't Lola

sa diwa'y nagbalikang tunay

- gregoriovbituinjr.

01.25.2026

* krosword mulâ sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Disyembre 20, 2025, p.10

* Diksiyonaryong Adarna, mp. 887 at 901

Dapat pala'y may alam din sa geography

DAPAT PALA'Y MAY ALAM DIN SA GEOGRAPHY

higit sa sampung tanong / hinggil sa mga lugar

sa bansa't ibang bansâ / sa krosword ay tinugon

kayâ ang geography / ay dapat nating alam

o kaya'y sa krosword na / natin natututunan

Siam ang dating ngalan / ng kapitbansang Thailand 

may lungsod din ng Reno / sa Nevada, U.S.A.

at lugar na sa bansâ / ang karamihang tanong

na agad naman nating / talagang sinagutan

naroroon sa Pasay  / ang airport ng NAIA

Glan ay sa Saranggani, / di sa South Cotabato

ang bayan ng Panabo, / nasa Davao del Norte 

ang bayan ng Maasin / ay nasa Southern Leyte

ang Angat sa Bulacan, / Minglanilla sa Cebu

Pili, Camarines Sur, / Panguntaran sa Sulu

bayan ng Aliaga / sa Nueva Ecija

may Lian sa Batangas / at marami pang iba

may bayan ng Anilao, / di lamang sa Batangas

kundi sa  Iloilo, / Oton din ay narito

pagkaminsan talaga / ay sa palaisipan

may dagdag-kaalaman, / may bagong natutunan

- gregoriovbituinjr.

01.24.2026

* krosword mulâ sa pahayagang Remate, Enero 17, 2026, p.10

Payò sa tulad kong Libra

PAYÒ SA TULAD KONG LIBRA

di ako mahilig sa horoscope subalit

mahilig ako sa pagsagot ng sudoku

ngunit dahil sa dyaryo sila'y magkatabi

ay nababasa ko ang Libra, horoscope ko

tulad ngayong araw, anong ganda ng payò

piliin daw ang mga taong nagbibigay

ng katahimikan, kayganda ng nahulô

ibig sabihin, ang nanggugulo'y layuan

katahimikan ng loob ang sabing ganap

kapanatagan at ginhawa'y madarama

kaysa mapanira't magugulo kausap

payapang puso't diwa'y kaysarap talaga

di man ako naniniwalà sa horoscope

ang nabasa ko'y talagang malaking tulong

upang positibong enerhiya'y mahigop

lalo't sa mabuting pakiramdam hahantong

horoscope sa sikolohiya'y may epekto

na tilà pinapayuhan ng kaibigan

lalo't mag-isa na lang ang gaya kong bálo

kung may peace of mind, payapa ang pakiramdam

- gregoriovbituinjr.

01.16.2026

* mula sa pahayagang Abante Tonite, Enero 16, 2026, p.7

Bulugan at butakal

BULUGAN AT BUTAKAL

Labingwalo Pababa, ang tanong:

Barakong baboy, sagot ko dapat

Bulugan, subalit ang lumabas

Butakal, mayroon palang ganyan

salitang bulugan at butakal

ay kapwa mga barakong hayop

ngunit bulugan ay di lang baboy

sa barakong kabayo'y tawag din

lalawiganin, wikà ng bayan

pinag-isip ng palaisipan

may bagong salitang natutunan

na magagamit sa panulaan

salamat sa pagsagot ng krosword

mula sa nabiling pahayagan

libangan na, may natutunan pa

sa diwa'y ehersisyong talaga

- gregoriovbituinjr.

01.13.2026

* krosword mulâ sa pahayagang Abante, Enero 10, 2026, p.7

Rice sa Tagalog: PALAY, BIGAS o KANIN?

RICE SA TAGALOG: PALAY, BIGAS O KANIN?

sa naritong tanong ay agad natigilan
sa krosword na sinasagutan kong maigi
dahil may tatlong sagot pag pinag-isipan
lalo kung ating batid ang wikang sarili

sa Labingsiyam Pahalang: Rice sa Tagalog
limang titik, alin? PALAY, BIGAS o KANIN?
mga katutubong salitang umimbulog
na madali lang kung ating uunawain

sa naga-unli rice, KANIN agad ang tugon
sa nagtatanim, baka isagot ay PALAY
sa negosyante ng bigas, BIGAS na iyon
mga salita nating kaysarap manilay

teknik dito'y sagutan muna ang Pababâ
kung sa Walo Pababâ, sagot ay Naisin
sa tanong na Hangarin, tutuguning sadyâ
ang panglimang letra'y "I", kaya sagot: KANIN

- gregoriovbituinjr.
01.01.2026

* krosword mula sa pahayagang Pang-Masa, Disyembre 17, 2025, p.7    

Makáhiyâ, diban, at kanákanâ

MAKÁHIYÂ, DIBAN, AT KANÁKANÂ

may natutunan na namang bagong salitâ

baka lalawiganin o lumang katagâ

na sa palaisipan ay nakitang sadyâ

subalit pamilyar ako sa MAKAHIYÂ

na "halaman tiklupin" yaong kahulugan

halamang pag hinipò mo'y titiklop naman

tawag sa "higaan-upuan" pala'y DIBAN

sa saliksik ay salin ng Ingles na divan

KANÁKAN ay "pagdadahilan", tingnan mo

lang sa U.P. Diksiyonaryong Filipino

parang "Indyan Pana, Kakanâ-kanâ" ito

madaling tandaan, luma'y mistulang bago

salamat sa palaisipan sa Abante

abang makata'y may natutunang mabuti

na magagamit sa kwento, tula't mensahe

na sa bayan at wika'y ipinagsisilbi

- gregoriovbituinjr.

01.01.2026

* MAKÁHIYÂ - 3 Pabahâ

* DIBAN - 4 Pahalang

* KANÁKANÂ - 28 Pahalang

* krosword mula sa pahayagang Abante, Disyembre 28, 2025, p.7